ច្បាប់​ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជន​ពិការ

ច្បាប់

ស្ដីពី​

កិច្ចកាពារនិង​

លើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ

ជំពូក​ទី​ ១
បទប្បញ្ញត្តិ​ទូទៅ​

មាត្រា​ ១.-

ច្បាប់​នេះ​មាន​គោលដៅ​ការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជន​​ពិការ​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។

មាត្រា​ ២.-

ច្បាប់​នេះ​ មាន​គោលបំណង​ ដូច​ត​ទៅ:

-ការពារ​សិទ្ធិ​ និង​សេរីភាព​របស់​ជនពិការ

-ការពារ​ផលប្រយោជន៍​ជនពិការ​

-ទប់ស្កាត់​ កាត់បន្ថយ​ និង​លុបបំបាត់​ការ​រើសអើង​ជន​ពិការ​

-ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ សតិបញ្ញា​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ ដើម្បី​ធានា​លទ្ធភាព​​ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ដ៏​ពេញលេញ​ និង​ដោយ​ស្មើភាព​នៃ​ជនពិការ​ក្នុង​សកម្មភាព​នានា​របស់​សង្គម។

មាត្រា​ ៣.-

ច្បាប់​នេះ​ មាន​វិសាលភាព​អនុវត្ត​ចំពោះ​ជន​ពិការ​ និង​សកម្មភាព​ទាំងឡាយ​​ណា​ដែល​ទាក់ទង​​នឹង​ជនពិការ​នៅ​​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។

មាត្រា​ ៤.-

វាក្យស័ព្ទ​សំខាន់ៗ ដែល​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ​ មាន​ន័យ​ដូច​ត​ទៅ :

– ជនពិការ​ សំដៅ​ដល់​ជន​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ខ្វះខាត​ បាត់បង់​ ខូចខាត​សរីរាង្គ​ណា​មួយ​ ឬ​ សតិបញ្ញា​ បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​ការ​រំខាន​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​ ឬ​ សកម្មភាព​នានា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​​ដូចជា​ជនពិការ​រាង​កាយ​ ពិការ​ភ្នែក​ ​ពិការ​ក្នុង​ការ​ស្ដាប់​ ពិការ​​សតិបញ្ញា​ មនសិការ​វិកល​និង​ប្រភេទ​​ពិការ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​លក្ខណៈ​មិន​ប្រក្រតី។

– ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ សំដៅ​​ដល់​បរិវេណ​ ទីតាំង​ អគារ​និង​មធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន​នានា​ ដែល​ជា​កម្មសិទ្ធិ​រដ្ឋ​ ​សាធារណៈ ឬ​ ឯកជន​​ដែល​បើក​ទូលាយ​ និង​ផ្ដល់​សេវា​ដល់​សាធារណជន​ទូទៅ​ ជា​អាទិ៍: ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ មន្ទីរ​​ ផ្លូវ​ថ្នល់​ កន្លែង​​លំហែ​កាយ​ មជ្ឈមណ្ឌល​វប្បធម៌​កន្លែង​​លេង​កីឡា​ កន្លែង​កំសាន្ត​ គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​ សណ្ឋាគារ​ មន្ទីរពេទ្យ​ មណ្ឌល​​សុខភាព​ អាហារដ្ឋាន​ ប្រព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន។

– គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ​ សំដៅ​ដល់​សាលា​សាធារណៈ​ ដែល​​បាន​ធ្វើការ​​អប់រំ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​​សិស្ស​គ្រប់​វ័យ។ គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ​ រាប់​បញ្ចូល​ចាប់​ពី​កម្រិត​មត្តេយ្យ​សិក្សា​ឡើង​ទៅ។

– គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​ឯកជន​ សំដៅ​ដល់​សាលា​ឯកជន​ ឬ​ អង្គការ​​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​​បាន​ទទួល​ការ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ បង្កើត​ សម្រាប់​ធ្វើការ​​អប់រំ​បណ្ដុះបណ្ដាល​សិស្ស​គ្រប់​វ័យ។

ជំពូក​ទី​ ២​
ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​ជនពិការ​​និង​រដ្ឋបាល​សិទ្ធិ​ជន​ពិការ​

មាត្រា​ ៥.-

ត្រូវ​បាន​​បង្កើត​ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​ជនពិការ​ មាន​អក្សរ​កាត់​ថា​ (ក.ស.ជ) ជា​យន្តការ​​សម្របសម្រួល​ថ្នាក់​ជាតិ​ និង​ពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​បញ្ហា​ពិការ​ភាព។

មាត្រា​ ៦.-

ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​ជនពិការ​ មាន​ភារកិច្ច​ដូច​ខាង​ក្រោម:​

-ផ្ដល់​ការ​​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជំនាញ​លើ​បញ្ហា​ពិការ​ភាព​ និង​ការ​​ស្ដារ​លទ្ធភាព​ពលកម្ម​

-ជួយ​ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ និង​អង្គការ​ពាក់ព័ន្ធ​ ក្នុង​ការ​រៀបចំ​គោល​នយោបាយ​ផែនការ​ជាតិ​ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​​ដែល​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ពិការ​ភាព​ និង​ការ​ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម​

-ជម្រុញ​ការ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ ច្បាប់​ និង​បទបញ្ជា​ផ្សេងៗ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​បញ្ហា​ពិការ​ភាព​ និង​ការ​ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម​

-លើក​សំណើ​កែសម្រួល​ បំពេញ​បន្ថែម​ ធ្វើ​​វិសោធនកម្ម​គោលនយោបាយ​ច្បាប់​ និង​ បទបញ្ជា​ផ្សេងៗ​ ពាក់ព័ន្ធ​​នឹង​បញ្ហា​ពិការភាព​

-តាមដាន​ វាយតម្លៃ​​ការ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ ផែនការ​ជាតិ​ ច្បាប់​ និង​បទបញ្ជា​ផ្សេងៗ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ពិការ​ភាព

-ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​សហគមន៍​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ ដើម្បី​ផ្លាស់ប្ដូរ​បទពិសោធន៍​ កៀរ​គរ​ប្រភព​ធនធាន​ទាំង​ក្នុង​ និង​ក្រៅ​ប្រទេស។

មាត្រា​ ៧.-

ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​​ជនពិការ​រួម​មាន​:

-រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គមកិច្ច​ ឬ​ តំណាង​ ជា​ប្រធាន

-តំណាង​ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ

-តំណាង​អង្គការ​ជនពិការ

-តំណាង​អង្គការ​និយោជិក​​ និង​​អង្គការ​មិនមែន​​រដ្ឋាភិបាល​​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជួយ​ដល់​ជនពិការ។

ការ​រៀបចំ​សមាសភាព​ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​​សកម្មភាព​ជនពិការ​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ។

មាត្រា​ ៨.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គមកិច្ច​ ត្រូវ​បង្កើត​រដ្ឋបាល​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ដែល​ជា​អង្គភាព​ចំណុះ​នាយកដ្ឋាន​ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម។

មាត្រា​ ៩.-

ក្រសួង​​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គមកិច្ច​ ដោយ​សហការ​ជាមួយ​ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ និង​អង្គការ​ពាក់ព័ន្ធ​ មាន​ភារកិច្ច​​រៀបចំ​ទិវា​ជន​ពិការ​កម្ពុជា​ និង​ទិវា​កីឡា​ជនពិការ​កម្ពុជា​ ក្នុង​គោល​បំណង​​បំផុស​ការ​យល់​ដឹង​ជា​សាធារណៈ​អំពី​សុខុមាលភាព​នៃ​ជនពិការ​ និង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ជនពិការ​ ដើម្បី​ចូល​រួម​ក្នុង​សកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ សង្គមកិច្ច​ វប្បធម៌​ និង​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ​ទៀត។

ទិវា​ជន​ពិការ​កម្ពុជា​ និង​​ទិវា​​កីឡា​ជនពិការ​កម្ពុជា​ ត្រូវ​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​រួម​គ្នា​​ជាមួយ​ទិវា​ជនពិការ​​អន្តរជាតិ​ ថ្ងៃ​ទី​ ៣​ ខែ​ ធ្នូ​ ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ។

ជំពូក​ទី​ ៣
ជីវភាព​រស់នៅ​

មាត្រា​ ១០.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ ជួយ​លើក​តម្កើង​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ជនពិការ​ឱ្យ​ បាន​សមរម្យ​ស្រប​តាម​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ។

មាត្រា​ ១១.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​​​មាន​វិធានការ​ចាំបាច់​នានា​ ដើម្បី​បំផុស​លើក​ទឹក​ចិត្ត​​ពលរដ្ឋ​ សប្បុរសជន​ផ្នែក​​ឯកជន​ និង​អង្គការ​សង្គម​ ឱ្យ​ ចូល​រួម​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ជនពិការ។

មាត្រា​ ១២.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​រៀបចំ​គោលនយោបាយ​ផ្គត់ផ្គង់​ និង​មាន​ថវិកា​ប្រចាំ​​ឆ្នាំ​ ដើម្បី​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ជនពិការ​ ដែល​:

-មាន​កម្រិត​ពិការ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ និង​ក្រីក្រ​​បំផុត​​ និង​គ្មាន​ទីពឹង​ ឬ​

-ចាស់​ជរា​ និង​ក្រីក្រ​បំផុត​ និង​គ្មាន​ទីពឹង​ ឬ

-មាន​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ និង​ក្រីក្រ​បំផុត​ និង​គ្មាន​ទីពឹង។

រដ្ឋ​ត្រូវ​​មាន​ថវិកា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ ដើម្បី​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ជនពិការ​ទៅ​ក្នុង​សហគមន៍។

មាត្រា​ ១៣.-

មាតា​ បិតា​ និង​អ្នក​អាណាព្យាបាល​ជនពិការ​ត្រូវ​ :

-ការពារ​​​សិទ្ធិ​ និង​ផលប្រយោជន៍​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ជន​ពិការ

-យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​បីបាច់​ថែរក្សា​​​ជនពិការ​ឱ្យ ​បាន​ល្អ

-លើក​ទឹក​ចិត្ត​ និង​ជួយ​ជនពិការ​​​ឱ្យ ​មាន​ក្ដី​សង្ឃឹម​ក្នុង​ជីវិត។

ការ​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ថែ​ទាំ​ ការ​កេង​ប្រវញ្ច័​ និង​ការ​បោះបង់​ជន​ពិការ​ ត្រូវ​ហាមឃាត់។

ជំពូក​ទី​ ៤
ការ​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​ ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ និង​ការ​បង្ការ​

មាត្រា​ ១៤.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​រៀបចំ​កម្មវិធី​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​ សំដៅ​ជួយ​ដល់​ជនពិការ​ឱ្យ​អាច​បំពេញ​មុខងារ​ និង​ប្រើប្រាស់​សមត្ថភាព​ ទេពកោសល្យ​ ក្នុង​ជីវភាព​សង្គម។

មាត្រា​ ១៥.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​បង្កើត​ និង​លើក​ទឹកចិត្ត​​ដល់​អង្គការ​​សង្គម​ និង​ផ្នែក​ឯកជន​ឱ្យ​ បង្កើត​ជា​អាទិ៍ :

-មជ្ឈមណ្ឌល​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​

-សាលា​សម្រាប់​បណ្ដុះបណ្ដាល​ អ្នក​បច្ចេកទេស​ផលិត​ ឧបករណ៍​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ​

-មជ្ឈមណ្ឌល​​ផលិត​គ្រឿង​​ផ្សំ​ ឧបករណ៍​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ​ ដើម្បី​ធានា​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​នានា​ ក្នុង​ការ​ផ្ដល់​ឧបករណ៍​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ​ដល់​ជនពិការ។

ការ​បង្កើត​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ សតិបញ្ញា​ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ផលិត​គ្រឿង​ផ្សំ​ឧបករណ៍​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ​ ត្រូវ​កំណត់​​ដោយ​ប្រកាស​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​។

មាត្រា​ ១៦.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​ សហការ​ជាមួយ​ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សុខាភិបាល​ ត្រូវ​ :

-រៀបចំ​កម្មវិធី​បណ្ដុះបណ្ដាល​​បច្ចេកទេស​ព្យាបាល​ដោយ​ចលនា​ និង​ព្យាបាល​​សតិបញ្ញា​ នៅ​តាម​សាលា​បច្ចេកទេស​ថែទាំ​វេជ្ជសាស្ត្រ​នានា​ ហើយ​បញ្ចូល​ផ្នែក​នេះ​ឱ្យ ​មាន​គ្រប់​មន្ទីរពេទ្យ​ ដើម្បី​ព្យាបាល​អ្នក​​ជំងឺ​កុំ​ឱ្យ ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ពិការ

-ជួយ​បណ្ដុះបណ្ដាល​គ្រួសារ​ ដែល​មាន​សមាជិក​ពិការ​ ជនពិការ​ និង​អ្នក​ស្ម័គ្រ​​ចិត្ត​ អំពី​វិធី​ថែទាំ និង​បច្ចេកទេស​ស្ដារ​លទ្ធភាព​ពលកម្ម​ តាម​ប្រភេទ​ពិការ​នីមួយៗ​ ដើម្បី​ឱ្យ​គ្រួសារ​​ដែល​មាន​សមាជិក​ពិការ​ ជនពិការ​មាន​លទ្ធភាព​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​ជន​ពិការ​

-ពង្រីក​សេវា​ស្ដារ​លទ្ធភាព​ពលកម្ម តាម​សហគមន៍​ សេវា​ពិគ្រោះ​យោបល់​ព្យាបាល​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ និង​សតិបញ្ញា​ខ្សោយ។

មាត្រា​ ១៧.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​បង្កើត​កម្មវិធី​បង្ការ​ពិការ​ភាព​ ដល់​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​រូប​តាមរយៈ :

-ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ក្នុង​ពេល​មាន​គភ៌

-ការ​​តាមដាន​ និង​ការ​វិនិច្ឆ័យ​រោគ​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ពិការ​ភាព​ ទាន់​ពេលវេលា​

-ការ​ផ្ដល់​ថ្នាំ​បង្ការ​ជំងឺ​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​​ពិការ​ភាព

-ការ​ផ្ដល់​អាហារ​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ​

-ការ​​អប់រំ​អំពី​មូលហេតុ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ពិការ​ភាព​

-ការ​ព្យាបាល​តាម​វិធី​វេជ្ជសាស្ត្រ​ និង​ការ​អប់រំ​កាយ​សម្បទា​ឡើង​វិញ​ឱ្យ​ទាន់​ពេលវេលា។

មាត្រា​ ១៨.-

ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ ត្រូវ​បង្ក​លក្ខណៈ​ឱ្យ​ជន​ពិការ ​បាន​ចូល​រួម​រៀបចំ​រាល់​គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​ សេដ្ឋកិច្ច​ សង្គមកិច្ច​ និង​វប្បធម៌​ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ផលប្រយោជន៍​​ជនពិការ។ ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ ត្រូវ​ដាក់​បញ្ចូល​សេចក្ដី​ត្រូវការ​របស់​ជនពិការ​​ទៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​ អភិវឌ្ឍន​នានា។

មាត្រា​ ១៩.-

គោលនយោបាយ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ សេវា​ពិនិត្យ​ថែទាំ​សុខភាព​ ព្យាបាល​​និង​ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម​កាយសម្បទា​ ដល់​ជនពិការ​ដែល​មាន​ពិការ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ឬ​ ក្រីក្រ​បំផុត​គ្មាន​ទីពឹង​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ។

មាត្រា​ ២០.-

លក្ខណ​វិនិច្ឆ័យ​ប្រភេទ​ និង​កម្រិត​នៃ​ពិការ​ភាព​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ប្រកាស​រួម​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គមកិច្ច​ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សុខាភិបាល។

ការ​កំណត់​លក្ខណវិនិច្ឆ័យ​ និង​កម្រិត​នៃ​ពិការ​ភាព​របស់​យោធិន​ ត្រូវ​​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ។

ជំពូក​ទី​ ៥
ការ​ចេញ​ចូល​ទីកន្លែង​សាធារណៈ

មាត្រា​ ២១.-

រាល់​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​ ត្រូវ​រៀបចំ​ឱ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ចេញ​ចូល​សម្រាប់​​ជនពិការ​គ្រប់​ ប្រភេទ​ ដូចជា​ការ​ធ្វើ​ជម្រាល​ ការ​បំពាក់​ឧបករណ៍​ធ្នាក់​ដៃ​​នៅ​តាម​បន្ទប់​ទឹក​ ការ​ដាក់​ផ្លាក​សញ្ញា​នានា។

មាត្រា​ ២២.-

ក្រសួង​មាន​សមត្ថកិច្ច​ដែល​ផ្ដល់​លិខិត​អនុញ្ញាត​លើ​គម្រោង​​សាងសង់​ ការ​សាងសង់​និង​ត្រួតពិនិត្យ​សំណង់ ទីកន្លែង​​សាធារណៈ ត្រូវ​ធានា​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ចេញ​ចូល​របស់​ជនពិការ​ ដូច​មាន​​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ២១​ នៃ​ច្បាប់​នេះ។

មាត្រា​ ២៣.-

ការ​រៀបចំ​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​​ចេញ​ចូល​ នៅ​ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ ឬ​ លើ​មធ្យោបាយ​​ដឹកជញ្ជូន​ផ្សេងៗ សម្រាប់​ជនពិការ​ ត្រូវ​កំណត់​​ដោយ​ប្រកាស​​រួម​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​ សង្គមកិច្ច​ និង​ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​​ពាក់ព័ន្ធ។

មាត្រា​ ២៤.-

ជនពិការ​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​ប័ណ្ណ​បើកបរ​យានយន្ត។ សមត្ថភាព​​បើកបរ​យានយន្ត​នៃ​ជនពិការ​ ព្រម​ទាំង​ប្រភេទ​យានយន្ត​សម្រាប់​ជនពិការ​ ត្រូវ​កំណត់​​ដោយ​ប្រកាស​រួម​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សាធារណការ ​ និង​ដឹកជញ្ជូន​ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សុខាភិបាល។

មាត្រា​​ ២៥.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សាធារណការ​ និង​ដឹកជញ្ជូន​ ត្រូវ​ចេញ​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​យានយន្ត​ និង​ប័ណ្ណ​បើកបរ​ពិសេស​ដល់​​ជនពិការ។ ជនពិការ​​ដែល​បើកបរ​យានយន្ត​ អាច​ដាក់​បង្ហាញ​​ប័ណ្ណ​បើកបរ​ ឬ​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​យានយន្ត​ នៅ​ជាប់​នឹង​យានយន្ត​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នក​ដទៃ​មើល​ឃើញ។

ជនពិការ​​ត្រូវ​ដាក់​បង្ហាញ​ប័ណ្ណ​នេះ​នៅ​ជាប់​​នឹង​យានយន្ត​ នៅ​ពេល​ចត​លើ​ចំណត​សម្រាប់​ជនពិការ។

ការ​ក្លែង​បន្លំ​ ឬ​​ ការ​បំពាន​ ដើម្បី​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​ និង​អាទិភាព​នេះ​ ត្រូវ​ហាមឃាត់។

មាត្រា​ ២៦.-

រាល់​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​ ដែល​មាន​ចំណត​យានយន្ត​ ត្រូវ​រៀបចំ​ឱ្យ ​មាន​ចំណត​យានយន្ត​ពិសេស​សម្រាប់​ជន​ពិការ។

រាល់​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​ ដែល​មាន​បន្ទប់​អនាម័យ​ ត្រូវ​រៀបចំ​ឱ្យ ​មាន​បន្ទប់​អនាម័យ​សម្រាប់​ជនពិការ។

ការ​រៀបចំ​ចំណត​យានយន្ត​សម្រាប់​ជនពិការ​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ប្រកាស​​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សាធារណការ​ និង​ដឹកជញ្ជូន។

ជំពូក​ទី​ ៦​

ការ​អប់រំ​

មាត្រា​ ២៧.-

សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​គ្រប់​រូប​ មាន​សិទ្ធិ​ចូល​សិក្សា​ក្នុង​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ​ និង​ឯកជន​ និង​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​អាហារូបករណ៍​ដូច​សិស្ស-និស្សិត​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​ លើកលែង​តែ​មាន​បញ្ញត្តិ​ផ្ទុយ​ពី​នេះ។

មាត្រា​ ២៨.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​បង្កើត​គោលនយោបាយ​ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​ សម្រាប់​អប់រំ​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ដូចជា :

-ការ​ជំរុញ​ធ្វើ​​សមាហរណកម្ម​ សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ ទៅ​ក្នុង​ថ្នាក់​រៀន​ចម្រុះ​តាម​​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​

-ការ​បង្កើត​ថ្នាក់​រៀន​ពិសេស​ សម្រាប់​ឆ្លើយតប​នឹង​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​នៃ​សិស្ស​និស្សិត​ពិការ។

មាត្រា​ ២៩.-

ក្រសួង​​ទទួល​​បន្ទុក​វិស័យ​អប់រំ​ ត្រូវ​រៀបចំ​កម្មវិធី​សម្រាប់​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​នានា​ក្នុង​ការ​ សម្របសម្រួល​ដល់​​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​នូវ​ផ្នែក​មួយ​ចំនួន​ ដូចជា :

-អគារ​ បន្ទប់​ និង​កន្លែង​សិក្សា​

-ភាសា​សញ្ញា​ និង​អក្សរ​ស្ទាប

-បច្ចេកទេស​អប់រំ​ និង​គរុកោសល្យ​ ស្រប​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​ពិការ​​ភាព​

-សម្ភារៈ​សិក្សា​ ឬ​ ឧបករណ៍​​ផ្សេងៗ​ សម្រាប់​ជំនួយ​ដល់​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ

-សម្ភារៈ​ឧបទេស​​សម្រាប់​គ្រូ​បង្រៀន​ ឬ​ សាស្ត្រាចារ្យ​ និង​ផ្នែក​ផ្សេងៗ​ទៀត​តាម​ការ​ជាក់ស្ដែង​​របស់​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ម្នាក់ៗ។

មាត្រា​ ៣០.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​អប់រំ​ ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ជា​ពិសេស​ដល់​សេចក្ដី​ត្រូវការ​ផ្នែក​អប់រំ​របស់​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ។

សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ក្នុង​គ្រួសារ​ក្រីក្រ​ ឬ​ ជា​យោធិន​ពិការ​ ត្រូវ​បាន​ទទួល​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​នូវ​ការ​ចូល​សិក្សា​នៅ​តាម​គ្រឹះស្ថាន​ សិក្សា​សាធារណៈ​គ្រប់​​កម្រិត​សិក្សា​ និង​សៀវភៅ​សិក្សា​ព្រម​ទាំង​សម្ភារៈ​សិក្សា។

គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​ឯកជន​ ត្រូវ​មាន​គោលការណ៍​ពិសេស​​ចុះ​ថ្លៃ​ការ​សិក្សា​ សៀវភៅ​សិក្សា​និង​សម្ភារៈ​សិក្សា​​សម្រាប់​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ ឬ​ ជា​យោធិន​ពិការ។

ការ​​កំណត់​ការ​ចុះ​ថ្លៃ​ការ​សិក្សា​​ និង​សម្ភារៈ​សិក្សា​ ត្រូវ​ចែង​​ដោយ​ប្រកាស​រួម​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច ​ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​អប់រំ។

មាត្រា​ ៣១.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​អប់រំ​ ត្រូវ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​​កម្មវិធី​​បញ្ជ្រាប​​ការ​សិក្សា​ ជា​អាទិ៍ : អំពី​មូលហេតុ​​នៃ​ពិការ​ភាព​ វិធី​បង្ការ​ និង​តម្លៃ​របស់​ជនពិការ។

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​អប់រំ​ ត្រូវ​​មាន​កម្មវិធី​គរុកោសល្យ​អំពី​ពិការ​ភាព​សម្រាប់​បំពាក់​បំប៉ន​គ្រូ​ និង​សាស្ត្រាចារ្យ​គ្រប់​រូប​ឱ្យ​ យល់​ដឹង​ពី​ពិការ​ភាព​ និង​វិធី​សាស្ត្រា​បង្រៀន​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ។

មាត្រា​ ៣២.-

ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​ព័ត៌មាន​ ត្រូវ​​ផ្សព្វផ្សាយ​ឱ្យ​ បាន​ទូលំទូលាយ​នូវ​ការ​យល់​ដឹង​​ជា​សាធារណៈ​អំពី​ពិការ​​ភាព​​និង​សិទ្ធិ​ជន ​ពិការ​ ដើម្បី​ពង្រឹង​សាមគ្គីភាព​ ការ​យោគយល់​ និង​​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​ជន​ពិការ​ តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​រដ្ឋ​ ដោយ​ឥត​បង់ថ្លៃ។

ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯកជន​ ត្រូវ​មាន​កម្មវិធី​ផ្សព្វផ្សាយ​ពិសេស​ចូល​រួម​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​សកម្មភាព​ខាង​លើ។

ជំពូក​ទី​ ៧
ការងារ​ និង​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​

មាត្រា​ ៣៣.-

ជនពិការ​​ដែល​មាន​លក្ខណ​សម្បត្តិ​ និង​សមត្ថភាព​បំពេញ​នូវ​មុខងារ​ តួនាទី​ និង​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​​ក្នុង​មុខ​តំណែង​ មាន​សិទ្ធិ​ចូល​បម្រើ​ការងារ​ ដោយ​គ្មាន​​ការ​រើសអើង​រាប់​ទាំង​ការ​បម្រើ​ការងារ​ជា​មន្ត្រី​រាជការ​ កម្មករ​ និយោជិត​ កូនជាង​ ឬ​ កម្មសិក្សា​ការី។

មាត្រា​ ៣៤.-

នីតិបុគ្គល​​ដែល​ជ្រើសរើស​កម្មករ​ និយោជិត​ធ្វើ​ការ​ ត្រូវ​ទទួលយក​ជន​ពិការ​ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៣​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ ឱ្យ​ចូល​ធ្វើ​ការ​តាម​អត្រា​កំណត់​សមស្រប។

អត្រា​នេះ​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ​ តាម​សំណើ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​ រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​ការងារ​ និង​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា។

មាត្រា​ ៣៥.-

ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ ដែល​ជ្រើសរើស​មន្ត្រី​រាជការ​ឱ្យ​ ចូល​ធ្វើ​ការងារ​ ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ជន​ពិការ​ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៣​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ ក្នុង​អត្រា​កំណត់​សមស្រប។

អត្រា​ និង​បែបបទ​ជ្រើសរើស​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​​អនុក្រឹត្យ។

មាត្រា​ ៣៦.-

នីតិបុគ្គល​ដែល​ទទួល​ជនពិការ​ ឱ្យ​ចូល​​ធ្វើ​ការ​តាម​អត្រា​កំណត់​សមស្រប​ ត្រូវ​ធ្វើ​​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​ជា​ទៀងទាត់​​អំពី​ចំនួន​កម្មករ​និយោជិត​ ធ្វើការ​ទាំងអស់​ និង​កម្មករ​ និយោជិត​ជា​ជន​ពិការ​ទៅ​ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​ និង​ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​ការងារ។

មាត្រា​ ៣៧.-

នីតិបុគ្គល​ដែល​មិន​អាច​បំពេញ​តាម​កាតព្វកិច្ច​ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៤​ និង​មាត្រា​ ៣៥​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ ត្រូវ​បង់ភាគ​ទាន​ចូល​ហិប​មូល​និធិ​នៃ​ជនពិការ។

អត្រា​នៃ​ការ​បង់ភាគទាន​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ​ តាម​សំណើ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​ រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ និង​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា។

មាត្រា​ ៣៨.-

នីតិបុគ្គល​ត្រូវ​រៀបចំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្របសម្រួល​សមស្រប​ សម្រាប់​ជនពិការ​ ដែល​ជា​បេក្ខជន​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​បម្រើ​ការងារ​ ជា​កម្មករ​ និយោជិត​ ឬ​ កូន​ជាង​ ឬ​ កម្មសិក្សាការី​ លើកលែង​តែ​ក្នុង​ករណី​ការ​​សម្របសម្រួល​នោះ​ មាន​បន្ទុក​ធ្ងន់ធ្ងរ​ហួស​ហេតុ។

មាត្រា​ ៣៩.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​បង្កើត​ស្ថាប័ន​បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ សម្រាប់​ជនពិការ។

គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​ បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​រដ្ឋ​ ឯកជន​ ឬ​ អង្គការ​នានា​ ត្រូវ​ទទួល​បណ្ដុះបណ្ដាល​ជនពិការ​ឱ្យ​ចូល​សិក្សា​ដោយ​បង់ថ្លៃ​ តាម​អត្រា​កំណត់​សមស្រប​ឬ​ ដោយ​ឥត​បង់ថ្លៃ​ សម្រាប់​ជនពិការ​ក្រីក្រ​ ឬ​ ជា​យោធិន​ពិការ។

អត្រា​នេះ​ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ប្រកាស​រួម​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​ កិច្ច​ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ។

មាត្រា​ ៤០.-

គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​​ បណ្ដុះបណ្ដាល បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​រដ្ឋ​ ឯកជន​ ឬ​ អង្គការ​នានា​ ត្រូវ​រៀបចំ​ការ​សម្របសម្រួល​សមស្រប​ដល់​ជនពិការ​ ដែល​ជា​បេក្ខជន​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ចូល​សិក្សា​ ឬ​ ជា​សិក្ខាកាម​ ឬ​ ជា​កម្មសិក្សា​ការី​ លើកលែង​តែ​ក្នុង​ករណី​ការ​សម្របសម្រួល​នោះ​ មាន​បន្ទុក​ធ្ងន់ធ្ងរ​ហួស​ហេតុ។

មាត្រា​ ៤១.-

គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​ បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​រដ្ឋ​ ឯកជន​ ឬ​ អង្គការ​​នានា​ ត្រូវ​រៀបចំ​កម្មវិធី​បណ្ដុះបណ្ដាល​លំអិត​ជា​លាយលក្ខណ៍​អក្សរ​ រួច​ប្រកាស​ផ្សាយ​ឱ្យ​ជន​ពិការ​ដឹង​ជា​មុន។ កម្មវិធី​​បណ្ដុះបណ្ដាល វិជ្ជាជីវៈ​នេះ​ ត្រូវ​ផ្ញើ​ជូន​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ដើម្បី​ធានា​ការ​អនុវត្ត​ឱ្យ​ បាន​ត្រឹមត្រូវ។

ជំពូក​ទី​ ៨​
ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​

មាត្រា​ ៤២.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​លើក​ទឹកចិត្ត​​ដល់​ជនពិការ​ ដែល​ប្រកប​មុខរបរ​ អាជីវកម្ម​ សិប្បកម្ម​ជា​លក្ខណៈ​ឯកត្តជន​ ឬ​ គ្រួសារ​ ឬ​ សមូហភាព​របស់​ជនពិការ​ តាមរយៈ​ការ​កាត់បន្ថយ​ពន្ធដារ​ និង​ការ​ផ្ដល់​អាទិភាព​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ស្រប​តាម​ច្បាប់​ជា​ធរមាន។

មាត្រា​ ៤៣.-

រដ្ឋ​ត្រូវ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ផ្នែក​ពន្ធដារ​ និង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ស្រប​តាម​ច្បាប់​ជា​ធរមាន​ដល់​និយោជក​​ គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​ គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​ បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ដែល​បាន​ទទួល​ជន​ពិការ​ឱ្យ​ចូល​ធ្វើការ​អប់រំ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​ ទៅ​តាម​អត្រា​កំណត់​សមស្រប​ ឬ​លើស​អត្រា​កំណត់​​សមស្រប​ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​​ជំពូក​ទី​ ៧​ នៃ​ច្បាប់​នេះ។

ជំពូក​ទី​ ៩​
ការ​បោះឆ្នោត​

មាត្រា​ ៤៤.-

ជនពិការ​​គ្រប់​រូប​ មាន​សិទ្ធិ​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ ឬ​ ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​បេក្ខជន​ឱ្យ​ គេ​បោះឆ្នោត​ ស្រប​តាម​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ​​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជា​ធរមាន។

មាត្រា​ ៤៥.-

ការ​ប្រមាថ​ ការ​រើសអើង​ ចំពោះ​ពិការ​ភាព​របស់​បេក្ខជន​ ត្រូវ​ហាមឃាត់។

ជំពូក​ទី​ ១០
មូលនិធិ​ជនពិការ​

មាត្រា​ ៤៦.-

ត្រូវ​បង្កើត​​មូលនិធិ​ជនពិការ​ ជា​គ្រឹះស្ថាន​រដ្ឋបាល​សាធារណៈ​ ក្នុង​គោលបំណង​ដូច​ត​ទៅ:

១- ផ្ដល់​មូលនិធិ​សម្រាប់​​ការ​អនុវត្ត​គម្រោង​កម្មវិធី​ផ្សេងៗ​ ដែល​ជួយ​ដល់​ជន​ពិការ​ និង​គាំទ្រ​ដល់​ស្ថាប័ន​ គ្រឹះស្ថាន​នានា​ ដែល​ផ្ដល់​សេវាកម្ម​ដល់​ជនពិការ​ ដូចជា​ផ្នែក​សុខាភិបាល​ ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម​ អប់រំ​បណ្ដុះបណ្ដាល​បច្ចេកទេស​ វិជ្ជាជីវៈ​ និង​ការ​រក​ការងារ​ឱ្យ​ធ្វើ។

២- លើក​កម្ពស់​ និង​បង្កើន​សុខុមាលភាព​របស់​ជនពិការ​ ជា​ពិសេស:

-ជន​​ពិការ​ក្រីក្រ​ និង​យោធិន​ពិការ​ ដែល​មិន​បាន​ទទួល​សេវា​ស្ដារ​​លទ្ធភាព​ពលកម្ម​

-គ្រួសារ​​ជន​ពិការ​ក្រីក្រ​ និង​យោធិន​ពិការ​ ដែល​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ជនពិការ​ក្នុង​ជីវភាព​រស់នៅ​

-ជនពិការ​ក្រីក្រ​ និង​យោធិន​ពិការ​ ដែល​បាន​ទទួល​សេវា​ស្ដារ​លទ្ធភាព​​ពលកម្ម​ ឬ​ ជនពិការ​ ដែល​មាន​ជំនាញ​តែ​ពុំ​ទាន់​ទទួល​បាន​ការងារ​ធ្វើ។

៣- ផ្ដល់​ប្រាក់​កម្ចី​សម្រាប់​ការ​សម្របសម្រួល​សមស្រប​។

មាត្រា​ ៤៧.-

ការ​រៀបចំ​ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​មូលនិធិ​ជន​ពិការ​ ត្រូវ​កំណត់​​ដោយ​អនុក្រឹត្យ។

មាត្រា​ ៤៨.-

មូលនិធិ​ជនពិការ​ មាន​ប្រភព​ចំណូល​មក​ពី​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ និង​អំណោយ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ស្ថាប័ន​ គ្រឹះស្ថាន​ អង្គការ​ជាតិ​ អង្គការ​អន្តរជាតិ​ សប្បុរសជន​នានា​ គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ និង​ភាគទាន​ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៧​ នៃ​ច្បាប់​នេះ។

ជំពូក​​ទី​ ១១
ការ​អនុវត្ត​សន្ធិ​សញ្ញា​អន្តរជាតិ

មាត្រា​ ៤៩.-

បទប្បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ទាក់ទង​នឹង​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ កិច្ច​ការពារ​​​ និង​​លើក​កម្ពស់​​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ ដែល​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ជា​ភាគី​ ត្រូវ​យក​មក​អនុវត្ត​ជាមួយ​ច្បាប់​នេះ។

ក្នុង​ករណី​​មាន​ទំនាស់​​ជាមួយ​នឹង​បទប្បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ​​នៃ​ច្បាប់​នេះ​ បទប្បញ្ញត្តិ​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ទាំង​នោះ​ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​បទប្បញ្ញត្តិ​គោល។

ជំពូក​ទី​ ១២​
ទោសប្បញ្ញត្តិ​

មាត្រា​​ ៥០.-

អំពើ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​ប្រើប្រាស់​ដោយ​សេរី​នូវ​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត​ ឬ​ ដល់​និយ័តភាព​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​​របស់​ជនពិការ​ ដោយ​ប្រើ​ហិង្សា​ ការ​បង្ខិតបង្ខំ​ ការ​គំរាមកំហែង​ ឬ​ ឧបាយកល​ទុច្ចរិត​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ១​ (មួយ)​ ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៣​ (បី) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ២.០០០.០០០​ (ពីរលាន) រៀល​ ទៅ​ ៦.០០០.០០០ (ប្រាំ​មួយ​លាន) រៀល។

បទល្មើស​នេះ​ ត្រូវ​​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ២​ (ពីរ)​ ឆ្នាំ​​ ទៅ​ ៥​ (ប្រាំ) ឆ្នាំ​ និង​​ ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ៤.០០០.០០០ (បួន​លាន) រៀល​ ទៅ​ ១០.០០០.០០០​ (ដប់​លាន) រៀល​ ប្រសិន​បើ​បទល្មើស​នេះ​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​មាន​ការ​ប្រើ​អាវុធ។

មាត្រា​ ៥១.-

អំពើ​របស់​បុគ្គល​ ដែល​មាន​កាតព្វកិច្ច​ថែរក្សា​ ដែល​បោះបង់​ជន​ពិការ​​ដោយ​ចេតនា​អមនុស្ស​ធម៌​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ១​ (មួយ)​ ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៥​ (ប្រាំ)​ ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​​ប្រាក់​ពី​ ២.០០០.០០០ (ពីរ​លាន) រៀល​ ទៅ​ ១០.០០០.០០០ (ដប់​លាន) រៀល​ ប្រសិន​បើ​អំពើ​បោះបង់​បណ្ដាល​ឱ្យ​អន្តរាយ​ដល់​សុខភាព​ ឬ​ សន្តិសុខ​របស់​ជន​ពិការ។

មាត្រា​ ៥២.-

អំពើ​របស់​ជន​គ្រប់​រូប​ ដែល​មាន​​អំណាច​ទៅ​លើ​ជនពិការ​ ដែល​បង្អត់​​អាហារ​ ឬ​ គ្មាន​ការ​ថែទាំ​រហូត​ដល់​ខូច​សុខភាព​​ជនពិការ​នោះ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​២​ (ពីរ) ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៥​ (ប្រាំ) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ៤.០០០.០០០​ (បួន​លាន) រៀល​ ទៅ​ ១០.០០០.០០០ (ដប់​លាន) រៀល។

មាត្រា​ ៥៣.-

អំពើ​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ដោយ​ចេតនា​ ដោយ​រំលោភ​លើ​ភាព​ល្ងង់ខ្លៅ​ ឬ​ ភាព​ទន់ខ្សោយ​នៃ​បុគ្គល​នេះ​ បណ្ដាល​​មក​ពី​ស្ថានភាព​ពិការភាព​ ដោយ​បង្ខំ​បុគ្គល​នេះ​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​​អំពើ​ឬ​ មិន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​របស់​បុគ្គល​នេះ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៣ (បី) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ២.០០០.០០០ (ពីរ​លាន) រៀល​ទៅ​ ៦.០០០.០០០ (ប្រាំ​មួយ​លាន) រៀល។

មាត្រា​ ៥៤.-

ត្រូវ​ពិន័យ​អន្តរការណ៍​ជា​ប្រាក់​ពី​ ១០០.០០០ (មួយ​សែន) រៀល​ ទៅ​ ១.០០០.០០០ (មួយ​លាន) រៀល​ ចំពោះ​នីតិបុគ្គល​ដែល​មិន​ព្រម​បង់​ចូល​ហិប​មូលនិធិ​ជន​ពិការ​ ដូច​មាន​កំណត់​​នៅ​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៧​ នៃ​ច្បាប់​​នេះ​ ដោយ​គ្មាន​មូលហេតុ​សមស្រប។

ត្រូវ​ពិន័យ​អន្តរការណ៍​ជា​ប្រាក់​ពី​ ១០០.០០០ (មួយ​សែន) រៀល​ ទៅ​ ១.០០០.០០០ (មួយ​លាន) រៀល​ ចំពោះ​ប្រធាន​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ដែល​មិន​ព្រម​អនុវត្ត​មាត្រា​ ៣៥​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ដោយ​គ្មាន​​មូលហេតុ​សមស្រប។

ការ​ពិន័យ​អន្តរការណ៍​ជា​សមត្ថកិច្ច​របស់​ក្រសួង​ទទួល​បន្ទុក​វិស័យ​សង្គម​កិច្ច​។

មាត្រា​ ៥៥.-

ការ​ក្លែង​បន្លំ​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​យានយន្ត​ ឬ​ ប័ណ្ណ​បើកបរ​ពិសេស​សម្រាប់​ជន​ពិការ​ ឬ​ អំពើ​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ទុច្ចរិត​ ដើម្បី​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​ និង​អាទិភាព​ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ២៥​ នៃ​ច្បាប់​​នេះ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ​ និង​ ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ៤.០០០.០០០ (បួន​លាន) រៀល​ ទៅ​ ១០.០០០.០០០​ (ដប់​លាន) រៀល។

មាត្រា​ ៥៦.-

ត្រូវ​​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ១ (មួយ) ឆ្នាំ​ ទៅ​ ៣ (បី) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ២.០០០.០០០​ (ពីរ​លាន) រៀល​ ទៅ​ ៦.០០០.០០០ (ប្រាំ​មួយ​លាន) រៀល​ អំពើ​ជ្រៀតជ្រែក​​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ ទៅ​ក្នុង​​ការ​អនុវត្ត​មុខងារ​សាធារណៈ​ណា​មួយ ដោយ​បំពេញ​កិច្ច​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​កិច្ច​ទាំងឡាយ​ ដែល​សម្រាប់​​តែ​អ្នក​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​មុខងារ​នេះ។

ជំពូក​ទី​​ ១៣
អន្តរប្បញ្ញត្តិ​

មាត្រា​ ៥៧.-

ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ទាំងឡាយ​​ណា​ ដែល​បាន​សាងសង់​ មុន​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជា​ធរមាន​​ហើយ​​ដែល​មាន​លទ្ធភាព​ ត្រូវ​រៀបចំ​កែសម្រួល​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​នោះ​ យ៉ាង​យូរ​រយៈពេល​៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ​ ដើម្បី​ឱ្យ​ជនពិការ​មាន​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ចេញ-ចូល​បាន។

ក្នុង​ករណី​មិន​គោរព​តាម​វាក្យ​ខ័ណ្ឌ​ខាង​លើ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ១០០.០០០​ (មួយ​សែន) រៀល​ ទៅ​ ១.០០០.០០០ (មួយ​លាន) រៀល។

មាត្រា​ ៥៨.-

ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ទាំងឡាយ​ណា​ ដែល​បាន​សាងសង់​មុន​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជា​ធរមាន​ហើយ​មិន​ទាន់​បាន​រៀបចំ​ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ២៦​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ ហើយ​ដែល​មាន​លទ្ធភាព​​ត្រូវ​រៀបចំ​​កែសម្រួល​​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​នោះ​ យ៉ាង​យូរ​រយៈពេល​ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ។

ក្នុង​ករណី​មិន​គោរព​តាម​វាក្យខ័ណ្ឌ​ខាង​លើ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​ ១០០.០០០​ (មួយ​សែន) រៀល​ ទៅ​ ១.០០០.០០០ (មួយ​លាន) រៀល។

មាត្រា​ ៥៩.-

ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ និង​នីតិបុគ្គល​ ដែល​ជ្រើសរើស​​បុគ្គលិក​ចូល​បម្រើ​ការងារ​ ដូច​មាន​​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ ៣៤​ និង​មាត្រា​ ៣៥​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ ត្រូវ​ចាប់​អនុវត្ត​ក្នុង​រយៈពេល​១​ (មួយ) ឆ្នាំ​ក្រោយ​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជា​ធរមាន។

ជំពូក​ទី​ ១៤
អវសាន​ប្បញ្ញត្តិ​

មាត្រា​ ៦០.-

បទប្បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ចែង​ក្នុង​ផ្ទុយ​នឹង​ច្បាប់​នេះ​ ត្រូវ​​ទុក​ជា​និរាករណ៍។

 

 

 

 

 

 

 

សេចក្ដី​ថ្លែង​ហេតុ​
នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ ស្ដី​ពី​កិច្ចការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​

ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​ និង​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ហើយ​បាន​បន្សល់​ទុក​ផលវិបាក​ជា​ច្រើន​ ក្នុង​នោះ​មាន​អត្រា​ជនពិការ​ខ្ពស់។ គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​គ្រាប់​មីន​ និង​គ្រាប់​មិន​ទាន់​​ផ្ទុះ​ គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរ​ គ្រោះថ្នាក់​ការងារ​កង្វះ​អាហារូបត្ថម្ភ​ និង​ជំងឺ​តម្កាត់​ ក៏​ជា​ហេតុ​នាំ​ឱ្យ​​​​មាន​ជនពិការ​ច្រើន​ដែរ។ យោង​តាម​ស្ថិតិ​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ ប្រទេស​យើង​មាន​ជនពិការ​ប្រមាណ​ ២%​ នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​ ហើយ​ជនពិការ​ទាំង​នោះ​ ជា​ជន​ក្រីក្រ​បំផុត​ ក្នុង​ចំណោម​ជនក្រីក្រ​ដែល​ងាយ​ទទួល​រងគ្រោះ​ជាង​គេ​ នៅ​ក្នុង​សង្គម។

កន្លង​មក រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​ខិតខំ​ធ្វើ​ការងារ​ជា​ច្រើន​ ដើម្បី​ជួយ​ដោះស្រាយ​សេចក្ដី​ត្រូវការ​របស់​ជនពិការ​ដោយ​បាន​​ដាក់​ឱ្យ​ អនុវត្ត​នូវ​គោលនយោបាយ​ និង​លិខិត​បទដ្ឋាន​ជា​ច្រើន​​ជា​បន្តបន្ទាប់។ ទន្ទឹម​​នេះ​ដែរ​ អតីត​យុទ្ធជន​ពិការ​ដោយ​សារ​សង្គ្រាម​ បាន​ទទួល​របប​ឧបត្ថម្ភ​ពី​រដ្ឋ​ ជនពិការ​​គ្រប់​ប្រភេទ​ បាន​ទទួល​សេវា​​ស្ដារ​លទ្ធភាព​ពលកម្ម​កាយសម្បទា​ ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​​ពី​សំណាក់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដែល​បាន​សហការ​​ជាមួយ​​អង្គការ​ ដៃ​គូ​ បង្កើត​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្ដារ​លទ្ធភាព​ពលកម្ម​ និង​បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ជា​ច្រើន​ សម្រាប់​ជួយ​ដល់​ជនពិការ​ដូចជា​ បង្កើត​សេវា​អក្សរ​ស្ទាប​ ភាសា​សញ្ញា​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​តម្រូវការ​នៃ​ប្រភេទ​ពិការភាព។ ទិវា​ពិការ​ ០៣​ធ្នូ​ ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​​ជា​ផ្លូវការ​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ ហើយ​ចលនា​កីឡា​ជនពិការ​ក៏​បាន​ទទួល​លទ្ធផល​ល្អ​ជា​ច្រើន។ ​ជនពិការ​មាន​សកម្មភាព​ជួយ​ខ្លួន​ឯង​ ដូចជា​ ការ​បង្កើត​សមាគម​អតីត​យុទ្ធជន​ អង្គការ​ជនពិការ​ និង​សេវា​សហគមន៍​ បាន​បង្កើន​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​ចូល​រួម​របស់​ជនពិការ​ កាត់បន្ថយ​ការ​រើសអើង​ ចំពោះ​ជនពិការ​​ ដោយ​ផ្ដល់​ឱកាស​ និង​សិទ្ធិ​ស្មើភាព​ ដល់​ជនពិការ​ ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ចំណែក​កសាង​ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ជាតិ​របស់​ខ្លួន។

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ បាន​តាក់តែ​ឡើង​ ដោយ​អនុលោម​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ មាត្រា​ ៧៤​ ដែល​ចែង​ថា​ “រដ្ឋ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ជនពិការ​ និង​ដល់​គ្រួសារ​យុទ្ធជន​ដែល​បាន​បូជា​ជីវិត​ ដើម្បី​ប្រទេស​ជាតិ”។

កម្មវិធី​នយោបាយ​ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចតុកោណ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ សម្រាប់​នីតិកាល​ទី​៣​ នៃ​រដ្ឋសភា​ បាន​កំណត់​គោលការណ៍​ វិធានការ​ ដើម្បី​ការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​​ ដោយ​បាន​សម្រេច​​ដាក់​បញ្ចូល​សកម្មភាព​​កំចាត់មីន​​និង​ការ​ជួយ​ជនពិការ​ដោយ ​សារ​មីន​ និង​គ្រាប់​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​ ជា​គោលដៅ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហសវត្ស​កម្ពុជា​ ហើយ​និង​បាន​បញ្ជាក់​ក្នុង​សារ​លិខិត​​ជូន​ជនពិការ​ និង​ជន​រួម​ជាតិ​ ក្នុង​ទិវា​​ជនពិការ​អន្តរជាតិ​ថ្ងៃ​ទី​០៣​ ខែ​ធ្នូ​ ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​​ ថា​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នឹង​រៀបចំ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ជនពិការ និង​​ជីវភាព​​រស់នៅ​របស់​បងប្អូន​ពិការ​​ឱ្យ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។

សេចក្ដី​ព្រាង​ ស្ដី​ពី​កិច្ចការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ អាច​ជួយ​​ឱ្យ​គ្រប់​ផ្នែក​​ និង​វិស័យ​ទាំងអស់​​ស្រូប​ទាញ​យក​សក្ដានុពលភាព​​របស់​ជនពិការ​ ហើយ​ជួយ​ដល់​ជនពិការ​ និង​សាធារណៈជន​ ឱ្យ​មាន​ការ​យល់​ដឹង​ មាន​ទំនុក​ចិត្ត​ និង​មាន​សេចក្ដី​សង្ឃឹម​ ហើយ​អាច​ផ្លាស់ប្ដូរ​ផ្នត់​គំនិត​ ឬ​ទស្សនៈ​ ដែល​យល់​ថា​ ជន​ពិការ​ជា​ជន​ត្រូវ​ស្ថិត​​ទាំង​ស្រុង​​ក្នុង​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ និង​បន្ទុក​គ្រួសារ​ និង​សង្គម។

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ មាន​ ១៤​ ជំពូក​ ៦០​មាត្រា​ ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​សង្ខេប​ ដូច​ត​ទៅ:

ជំពូក​ទី​ ១ : ស្ដី​ពី​បទប្បញ្ញត្តិ​ទូទៅ​ មាន​ ៤​ មាត្រា។ នៅ​ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​​អំពី​គោលដៅ​ គោលបំណង​

វិសាលភាព​និង​ការ​កំណត់​និយមន័យ​ នៃ​វាក្យស័ព្ទ​​សំខាន់ៗ​ ដែល​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ។

ជំពូក​ទី​ ២ : ស្ដី​ពី​ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​ជនពិការ​ និង​រដ្ឋបាល​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ មាន​ ៥​មាត្រា។ នៅ​ក្នុង​

ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​តួនាទី​ ភារកិច្ច​ និង​សមាសភាព​​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​សកម្មភាព​ជនពិការ​ដែល​ជា​យន្តការ​ សម្របសម្រួល​ថ្នាក់​ជាតិ​ និង​ពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​បញ្ហា​ពិការ​ភាព​ កំណត់​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ក្នុង​ការ​បង្កើត​រដ្ឋបាល​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ និង​​ការ​រៀបចំ​ទិវា​ជនពិការ​កម្ពុជា​ និង​ទិវា​កីឡា​ជនពិការ​កម្ពុជា។

ជំពូកទី​ ៣ : ស្ដី​ពី​ជីវភាព​​រស់នៅ​ មាន​ ៤​ មាត្រា។ នៅ​ក្នុង​ជំពូក​​នេះ​​ ចែង​អំពី​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​របស់​

រដ្ឋ​ក្នុង​​ការ​ជួយ​លើក​តម្កើង​ជីវភាព​​រស់នៅ​របស់​ជនពិការ​​ឱ្យ​បាន​ សមរម្យ​ ស្រប​តាម​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ និង​ចែង​អំពី​កាតព្វកិច្ច​​របស់​មាតាបិតា​ ឬ​អាណាព្យាបាល​ជនពិការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការងារ​ មួយ​ចំនួន​ដូចជា​ : ការ​ការពារ​​​សិទ្ធិ​ និង​អត្ថប្រយោជន៍​​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ជនពិការ​ ការ​បីបាច់​ថែរក្សា​ ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​ ឱ្យ​ជនពិការ​មាន​​សង្ឃឹម​ក្នុង​ជីវិត​ និង​តម្រូវ​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ចាត់​វិធានការ​ក្នុង​ហាមឃាត់​ ចំពោះ​ការ​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​ ការ​មិន​អើពើ​ និង​ការ​បោះបង់​​ជនពិការ​ចោល។ ការ​ចាត់​វិធានការ​ ឱ្យ​មាន​​ការ​ចូល​រួម​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ សហគមន៍ សប្បុរសជន​ អង្គការ​សង្គម​ ដើម្បី​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ជនពិការ​ និង​​រៀបចំ​ឱ្យ​មាន​គោលនយោបាយ​ផ្គត់ផ្គង់​ សម្រាប់​ជួយ​ដល់​ជនពិការ​ដែល​ក្រីក្រ​គ្មាន​ទី​ពឹង​ និង​ការ​ជំរុញ​ដល់​ការងារ​សមាហរណកម្ម​ជនពិការ​ទៅ​ក្នុង​សហគមន៍។

ជំពូក​ទី​ ៤ : ស្ដី​ពី​ការ​ស្ដារ​កាយ​សម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​ ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ និង​ការ​បង្ការ​ មាន​ ៧​

មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ចែង​អំពី​កាតព្វកិច្ច​របស់​ស្ថាប័នរដ្ឋ​​ ក្នុង​ការ​រៀបចំ​កម្មវិធី​ស្ដារ​កាយសម្បទា​ និង​សតិបញ្ញា​ ការ​បង្ការ​ និង​ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ ផ្ដល់​ជូន​ជនពិការ​ និង​ការ​កំណត់​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ ក្នុង​​ការ​ចេញ​ប្រកាស​កំណត់​​លក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យ​ប្រភេទ​ និង​កម្រិត​នៃ​ពិការ​ភាព។ ចំពោះ​ជនពិការ​ ដែល​ក្រីក្រ​គ្មាន​ទីពឹង​ ឬ​មាន​ពិការ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ត្រូវ​បាន​ទទួល​សេវា​ពិនិត្យ​ថែទាំ​សុខភាព​ និង​ព្យាបាល​​ស្រប​តាម​ការ​រីកចម្រើន​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​សំណាក់​ស្ថាប័ន​មាន​ សមត្ថកិច្ច។

ជំពូក​ទី​​ ៥ : ស្ដី​ពី​ការ​ចេញ​ចូល​ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ មាន​ ៦​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​​អំពី​ការ​ចាត់​

វិធានការ​ ដោយ​រាប់​បញ្ចូល​ការ​សាងសង់​អាគារ​ ទីកន្លែង​​សាធារណៈ​ មធ្យោបាយ​​ធ្វើ​ដំណើរ​ អាកាសយានដ្ឋាន​ កំពង់ផែ​ ចំណត​យានយន្ត​ ដែល​ត្រូវ​កំណត់​ ដោយ​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ និង​ការ​សម្របសម្រួល​សមស្រប​ ដើម្បី​ឱ្យ​ជនពិការ​មាន​លទ្ធភាព​ចេញ​ចូល​ ឬ​ធ្វើ​ដំណើរ​ បើកបរ​ និង​ចត​យានយន្ត​ តាម​ទីកន្លែង​សាធារណៈ​នានា​ ប្រកប​ដោយ​ភាព​​ងាយស្រួល​ និង​មាន​សុវត្ថិភាព​បំផុត។

ជំពូក​ទី​ ៦ : ស្ដី​ពី​ការ​អប់រំ​ មាន​ ៦ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​​អំពី​ការ​ចាត់​វិធានការ​ ដើម្បី​ឱ្យ​សិស្ស-

និស្សិត​ពិការ​គ្រប់​រូប​មាន​សិទ្ធិ​ចូល​សិក្សា​បាន។ ចំពោះ​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ដែល​ក្រីក្រ​ត្រូវ​ទទួល​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ នូវ​ការ​ចូល​សិក្សា​នៅ​តាម​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ​គ្រប់​កម្រិត​សិក្សា​ និង​សៀវភៅ​សិក្សា​ ព្រម​ទាំង​សម្ភារៈ​សិក្សា។ ជំពូក​នេះ​ ក៏​មាន​ចែង​​អំពី​ ការ​បង្កើត​យុទ្ធសាស្ត្រ​ និង​គោលនយោបាយ​ជាតិ​ ដើម្បី​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ ទៅ​ក្នុង​ថ្នាក់​រៀន​ចម្រុះ​ ឬ​ការ​បង្កើត​ថ្នាក់​រៀន​ពិសេស​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​តម្រូវ​ការ​របស់​ពិការ​ និង​ស្ថាប័ន​មាន​សមត្ថកិច្ច​ត្រូវ​រៀបចំ​កម្មវិធី​សម្រាប់​គ្រឹះស្ថាន​ សិក្សា​នានា​ក្នុង​ការ​សម្របសម្រួល​ដល់​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ​ ការ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​កម្មវិធី​បញ្ជ្រាប​​ការ​សិក្សា​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ ពិការ​ភាព​ វិធី​បង្ការ​ និង​តម្លៃ​​របស់​ជនពិការ​ ព្រម​ទាំង​រៀបចំ​ឱ្យ​មាន​កម្មវិធី​គរុកោសល្យ​អំពី​ពិការភាព​ សម្រាប់​​បំពាក់បំប៉ន​គ្រូ​ និង​សាស្ត្រាចារ្យ​ឱ្យ​យល់​ដឹង​ពី​ពិការភាព​ និង​វិធីសាស្ត្រ​បង្រៀន​សិស្ស-និស្សិត​ពិការ។

ជំពូក​ទី​ ៧ : ស្ដី​ពី​ការ​ងារ​ និង​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ មាន​ ៩​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​

កាតព្វកិច្ច​របស់​និយោជក​ (ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ និង​ឯកជន) ក្នុង​ការ​ទទួល​យក​ជនពិការ​​ឱ្យ​ចូល​​ធ្វើការ​ តាម​អត្រា​កំណត់​សមស្រប​ និង​ដោយ​គ្មាន​ការ​រើសអើង​ និង​តម្រូវ​ឱ្យ​​មាន​គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​​បណ្ដុះបណ្ដាល​​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​រដ្ឋ​ឯកជន​ ឬ​អង្គការ​ត្រូវ​ទទួល​បណ្ដុះបណ្ដាល​ជនពិការ​​ដោយ​បង់ថ្លៃ​តាម​អត្រា​កំណត់​ សមស្រប។

ជំពូក​ទី​ ៨ : ស្ដី​​ពី​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ មាន​ ២​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ បាន​តម្រូវ​ឱ្យ​បង្កើត​កម្មវិធី​លើក​

ទឹកចិត្ត​ ចំពោះ​ជនពិការ​ក្នុង​ការ​ប្រកប​មុខ​របរ​អាជីវកម្ម​ សិប្បកម្ម​ ទោះ​ក្នុង​​លក្ខណៈ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ ជា​គ្រួសារ​ ឬ​ជា​សមូហភាព​ក្ដី។ ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​នេះ​ ក៏​ត្រូវ​ធ្វើ​ចំពោះ​និយោជក​ ឬ​ម្ចាស់​សហគ្រាស​ណា​ ដែល​បាន​ទទួល​យក​ជនពិការ​ឱ្យ​ចូល​ធ្វើការ​ តាម​អត្រា​កំណត់​ ឬ​លើស​អត្រា​កំណត់​ ផង​ដែរ។

ជំពូក​ទី​ ៩ : ស្ដី​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ មាន​ ២​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​សិទ្ធិ​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ជនពិការ​

ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​និង​ឈរ​ឈ្មោះ​ឱ្យ​គេ​បោះឆ្នោត​ ស្រប​​តាម​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ ជា​ធរមាន​ និង​បាន​ហាមឃាត់​ទង្វើ​ដែល​ជា​ការ​ប្រមាថ​ ការ​រើសអើង​ ចំពោះ​ពិការ​ភាព​​របស់​បេក្ខជន​ឈរឈ្មោះ​ ឱ្យ​គេ​បោះឆ្នោត។

ជំពូក​ទី​ ១០ : ស្ដី​ពី​មូលនិធិ​ជនពិការ​ មាន​ ៣​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​ការ​បង្កើត​មូលនិធិ​

ជនពិការ​ ជា​គ្រឹះស្ថាន​សាធារណៈ​រដ្ឋបាល​ ដែល​ត្រូវ​បង្កើត​ដោយ​អនុក្រឹត្យ​ និង​មាន​តួនាទី​ប្រមែប្រមូល​ថវិកា​ និង​ផ្ដល់​មូលនិធិ​សម្រាប់​គម្រោង​​កម្មវិធី​នានា​ ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ដល់​​ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​ និង​អត្ថប្រយោជន៍​របស់​ជនពិការ។

ជំពូក​ទី​១១ : ស្ដី​ពី​ការ​​អនុវត្ត​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ មាន​ ១​ មាត្រា​។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​ការ​អនុវត្ត​

បទប្បញ្ញត្តិ​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ ទាក់ទង​​នឹង​​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ និង​ការ​ចាត់​ទុក​បទប្បញ្ញត្តិ​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ ជា​បទប្បញ្ញត្តិ​គោល​ ក្នុង​ករណី​មាន​ទំនាស់។

ជំពូក​ទី​១២ : ស្ដី​ពី​ទោស​ប្បញ្ញត្តិ​ មាន​ ៧​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ ចំពោះ​អ្នក​

ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​នឹង​បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ​ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ​ ដូចជា​ អំពើ​ទាញ​យក​ផលប្រយោជន៍​ពី​ជនពិការ​ ការ​បោះបង់​ជនពិការ​ ការ​ក្លែងបន្លំ​ ឬ​ការ​បំពាន ដើម្បី​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ ​​និង​អាទិភាព​របស់​ជនពិការ​​ ក្នុង​ការ​បើកបរ​យានយន្ត​ ការ​មិន​បាន​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​របស់​នីតិបុគ្គល​ក្នុង​ការ​​ទទួល​យក​​ ជនពិការ​ចូល​បម្រើ​ការងារ​តាម​ក្រុមហ៊ុន​ រោងចក្រ​ សហគ្រាស​ ពិសេស​អំពើ​ប៉ះពាល់​​ដល់​ការ​ប្រើប្រាស់​ដោយ​សេរី​នូវ​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត​ ឬ​និយ័តភាព​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​របស់​ជនពិការ​ ដោយ​ប្រើ​ហិង្សា​ ការ​បង្ខិតបង្ខំ​ ការ​គំរាមកំហែង​ ឬ​ឧបាយកល​ទុច្ចរិត។ ការ​ផ្ដន្ទាទោស​លើ​អំពើ​ទាំងនេះ​ រួម​មាន​ ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ ក្នុង​កម្រិត​អប្បបរិមា​ ១​ (មួយ)​ ឆ្នាំ​ និង​អតិបមា​ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ ក្នុង​កម្រិត​អប្បបរិមា​ ១០០.០០០ (មួយ​សែន) រៀល​ និង​អតិបរមា​ ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន) រៀល។

ជំពូក​ទី​១៣: ស្ដី​ពី​អន្តរប្បញ្ញតិ​​មាន​ ៣​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ តម្រូវ​ឱ្យ​​រាល់​ទីកន្លែង​សាធារណៈ ដែល​​

បាន​សាង​សង់​មុន​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជា​ធរមាន​ ត្រូវ​រៀបចំ​កែសម្រួល​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ចេញ​ចូល​ និង​ចំណត​យានយន្ត​សម្រាប់​ជនពិការ​ ក្នុង​រយៈពេល​ ៥​ ឆ្នាំ។ ក្នុង​ករណី​​មិន​គោរព​​តាម​បញ្ញត្តិ​នេះ​ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ ពី​១០០.០០០ (មួយ​សែន)​ រៀល​ ទៅ​ ១.០០០.០០០​ (មួយ​លាន) រៀល។

ជំពូក​​ទី​១៤ : ស្ដី​ពី​អវសាន្ដប្បញ្ញត្តិ​ មាន​ ១​ មាត្រា។ ក្នុង​ជំពូក​នេះ​ ចែង​អំពី​ការ​និរាករណ៍​ទោសប្បញ្ញត្តិ​

ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ជំពូក​ទី​​ ១២​ នៃ​ច្បាប់​នេះ​ នៅ​ពេល​ដែល​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​ចូល​ជា​ធរមាន។

សរុប​​សេចក្ដី​មក​ ការ​បង្កើត​ច្បាប់​ ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ នៅ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ គឺ​ជា​តម្រូវ​ការ​ចាំបាច់​សម្រាប់​​ការ​លើក​កម្ពស់​គុណភាព​​វិស័យ​ សង្គមកិច្ច​​ជាតិ​ ឱ្យ​មាន​លក្ខណៈ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ និង​ជា​សក្ខីភាព​បញ្ជាក់​ នូវ​ការ​យក​ចិត្ត​​ទុកដាក់​​របស់​​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ចំពោះ​ស្ថានភាព​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ជនពិការ​ និង​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ ព្រម​ទាំង​ការពារ​​អត្ថប្រយោជន៍​ជនពិការ​ សំដៅ​លុបបំបាត់​រាល់​រូបភាព​រើសអើង ហើយ​និង​រក្សា​បាន​នូវ​ភាព​សុខដុមរមនា​ ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​ទាំងមូល។

សេចក្ដី​ដូច​បាន​ជម្រាប​ជូន​ខាង​លើ​ សូម​រដ្ឋសភា​មេត្តា​ពិនិត្យ​ និង​អនុម័ត​នូវ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ ស្ដី​​ពី​កិច្ច​ការពារ​និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ ដោយ​អនុគ្រោះ។

 

 

 

 

 

 

 

របាយការណ៍

ស្ដី​ពី​

ការ​ពិនិត្យ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លើ​អត្ថបទ

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​កិច្ចការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ

 

– សូម​គោរព​សម្ដេច​​អគ្គមហាពញាចក្រី​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ ជា​ទី​គោរព​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់

– សូម​គោរព​​ឯកឧត្តម​អនុប្រធាន​ទី​១​ ឯកឧត្តម​អនុប្រធាន​ទី​២

– សូម​គោរព​លោក​ជំទាវ​ ឯកឧត្តម​ នៃ​អង្គសភា​ទាំងមូល

– សូម​គោរព​តំណាង​រាជរដ្ឋាភិបាល

ក្នុង​នាម​គណៈកម្មការ​សុខាភិបាល​ សង្គមកិច្ច​ អតីត​យុទ្ធជន​ យុវនីតិ​សម្បទា​ ការងារ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​និង​កិច្ចការនារី​ នាង​ខ្ញុំ​សូម​អនុញ្ញាត​ជម្រាប​ជូន​អង្គ​សភា​ទាំង​មូល​នូវ​លទ្ធផល​ នៃ​ការ​ពិនិត្យ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លើ​អត្ថបទ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​កិច្ចការពារ​ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ

១-​ អំពី​ទម្រង់ :

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ ត្រូវ​បាន​រាជរដ្ឋាភិបាល​បញ្ជូន​មក​រដ្ឋសភា​ តាម​លិខិត​លេខ​ ១៥៨​ លស.កបច ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៨​ ខែ​ កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​ ២០០៩ ដោយ​មាន​ភ្ជាប់​សេចក្ដី​ថ្លែង​ហេតុ​ លេខ​ ០៨​ សជណ.កបច​ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៨​ ខែ​ កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​ ២០០៩​ មក​ជា​មួយ​ផង​។

គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​រដ្ឋសភា​ បាន​ប្រគល់​ភារកិច្ច​ ជូន​គណៈកម្មការ​សុខាភិបាល​ សង្គម​កិច្ច​ អតីត​យុទ្ធជន យុវនីតិសម្បទា​ ការងារ​ បណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​កិច្ចការនារី​ តាម​លិខិត​លេខ​ ១៧៧​ រស​ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៦​ ខែ​ កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​ ២០០៩​ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ និង​ចាត់​ការ​ធ្វើ​សេចក្ដី​រាយការណ៍​ ជូន​សភា​ពេញ​អង្គ។

សេចក្ដី​​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ មាន​ទម្រង់​​រដ្ឋបាល​ ស្រប​តាម​ប្រការ​ ២១​ នៃ​បទបញ្ជា​ផ្ទៃ​ក្នុង​​រដ្ឋសភា។

ឆ្លើយតប​ចំពោះ​ភារកិច្ច​ គណៈកម្មការ​បាន​ប្រជុំ​​ផ្ទៃ​ក្នុង​គណៈកម្មការ​ចំនួន​ ០២​លើក​ ដោយ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​​ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​​អម​គណៈកម្មការ។ តមក​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦​ ខែ​មីនា​ ឆ្នាំ​២០០៩​ គណៈកម្មការ​បាន​ប្រជុំ​ ជាមួយ​តំណាង​​រាជរដ្ឋាភិបាល​ តំណាង​គណៈកម្មការ​នានា​រដ្ឋសភា​ ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​អម​រដ្ឋសភា​ ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​​អម​រដ្ឋសភា​ និង​ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​អម​គណៈកម្មការ​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ពិភាក្សា​លើ​ខ្លឹមសារ​នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ។

គណៈកម្មការ ​​និង​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ឯកភាព​គ្នា​សម្រួល​ កែ​បន្ថែម​ និង​លុប​ពាក្យ​ពេចន៍​ មួយ​ចំនួន​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ :

មាត្រា​៤ :​

នៅ​ត្រេទីពីរ​ បន្ទាត់​ទី​បី​ ប្ដូរ​ទីតាំង​ពាក្យ​ “មន្ទីរ”​ នៅ​ពី​មុខ​ពាក្យ “ស្ថាប័ន” “…ក្រសួង​ ស្ថាប័ន​ មន្ទីរ…

មាត្រា​៦ :​

-នៅ​ត្រេ​ទី​បី​បន្ថែម​ពាក្យ​ “និង” ចន្លោះ​ពាក្យ​ច្បាប់​ និង​ពាក្យ​បទបញ្ជា
“…គោលនយោបាយ​ ច្បាប់​ និង​បទបញ្ជា​ផ្សេងៗ…”

-នៅ​ត្រេ​ទី​បួន​លុប​ពាក្យ​“ឬ” ចន្លោះ​ពាក្យ​បន្ថែម​ និង​ពាក្យ​ធ្វើ​ “…បំពេញ​បន្ថែម ធ្វើ​វិសោធនកម្ម…”
និង​លុប​ពាក្យ​“ឬ” ចន្លោះ​ពាក្យ​ច្បាប់​ និង​ពាក្យ​បទបញ្ជា​ ដោយ​បន្ថែម​ពាក្យ​ “និង”
“…ច្បាប់​ និង​បទបញ្ជា​ផ្សេងៗ…”

មាត្រា​១២ :

នៅ​វាក្យខណ្ឌ​ទី​មួយ​​ បន្ទាត់​​ទី​ពីរ​បន្ថែម​ត្រេ​ និង​សញ្ញា​ចុច​ពីរ​ នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“ដែល”និង​ពាក្យ​ “មាន”​និង​​នៅ​បន្ទាត់​ទី​បី​ក៏​បន្ថែម​ត្រេ​នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“ឬ” និង​ ពាក្យ​“មាន”
“…ដើម្បី​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ជនពិការ​​ ដែល :
– មាន​កម្រិត​ពិការ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ក្រីក្រ​បំផុត​ និង​គ្មាន​ទីពឹង​ ឬ​
– ចាស់​ជរា​ និង​ក្រីក្រ​បំផុត​ និង​គ្មាន​ទីពឹង​ ឬ
– មាន​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ និង​ក្រីក្រ​បំផុត​ និង​គ្មាន​ទីពឹង។”

មាត្រា​៣២ :

នៅ​បន្ទាត់​ទីមួយ​នៃ​វាក្យខណ្ឌ​ទី​ពីរ​ លុប​ពាក្យ​“គោលការណ៍​ឃោសនា” បន្ថែម​ពាក្យ​
“កម្មវិធី​ផ្សព្វផ្សាយ” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“មាន”និង​ពាក្យ​“ពិសេស”
“…ត្រូវ​មាន​កម្មវិធី​ផ្សព្វផ្សាយ​ពិសេស​ ចូលរួម…”

មាត្រា​៣៤ :

នៅ​បន្ទាត់​ទី​មួយ​នៃ​វាក្យខណ្ឌ​​ទីពីរ​លុប​អក្សរ“រ” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“សំណើ” និង​ពាក្យ​“របស់​”
“…សំណើ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី…”

មាត្រា​៣៧ :

នៅ​វាក្យខណ្ឌ​ទី​ពីរ​ បន្ទាត់​ទី​មួយ​ លុប​ពាក្យ​“វិ” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“បង់”និង​ពាក្យ​“ភាគ”
“អត្រា​នៃ​ការ​បង់ភាគទាន…”
និង​លុប​អក្សរ“រ” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“សំណើ”​និង​ពាក្យ“របស់” “…សំណើរ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី…”

មាត្រា​៤៤ :

នៅ​បន្ទាត់​​ទី​ពីរ​បន្ថែម​ឃ្លា “រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“តាម”
និង​ពាក្យ​”ច្បាប់” “…ស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​បោះឆ្នោត…។”

មាត្រា​៥៦ :

នៅ​បន្ទាត់​ទី​មួយ​បន្ថែម​លេខ​ “១”នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ​“ពី”និង​ពាក្យ​” (មួយ)
“…ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ​ ( មួយ ) ឆ្នាំ​…

មាត្រា​៥៨ :

នៅ​បន្ទាត់​ទី​ពីរ​នៃ​វាក្យខណ្ឌ​ទី​ពីរ​បន្ថែម​ពាក្យ​”រៀល” នៅ​ចន្លោះ​ពាក្យ”(មួយលាន)” និង​សញ្ញា”
“…(មួយ​លាន)រៀល។”

មាត្រា​៥៩ :​

នៅ​បន្ទាត់​ទីពីរ​បន្ថែម​លេខ​”១” នៅ​ពី​មុខ​ពាក្យ​“ពេល” និង​បន្ថែម​សញ្ញា​“វង់​ក្រចក” នៅ​ពី​​លើ​ពាក្យ​”មួយ”​ “…រយៈពេល​ (មួយ)ឆ្នាំ…”

ក្រៅ​ពី​នោះ​ គណៈកម្មការ​ និង​តំណាង​រាជរដ្ឋាភិបាល​ បាន​ឯកភាព​​រក្សា​ទុក​ខ្លឹមសារ​ និង​ទម្រង់​នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​លើក​ទី​១​ របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ដូច​មាន​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​ដែល​បាន​ថត​ចម្លង​ជូន​តំណាងរាស្ត្រ​ចំនួន​ ១២៣​ រូប។

២- ខ្លឹមសារ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់ :

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ បាន​តាក់តែង​ឡើង​ ដោយ​អនុលោម​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ មាត្រា​៧៤​ ដែល​ចែង​ថា “រដ្ឋ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ជន​ពិការ និង​ដល់​​គ្រួសារ​​​ជន​ដែល​បាន​បូជា​ជីវិត​ ដើម្បី​ប្រទេស​ជាតិ”។

កម្មវិធី​​នយោបាយ​និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចតុកោណ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ សម្រាប់​នីតិកាល​ទី​៣​នៃ​រដ្ឋសភា​បាន​កំណត់​​គោលការណ៍​វិធានការ​ដើម្បី​ ការពារ​​និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនពិការ​ ដោយ​បាន​សម្រេច​ដាក់​បញ្ចូល​សកម្មភាព​កំចាត់​មីន​ និង​ការ​ជួយ​ជនពិការ​ដោយសារ​មីន​ និង​គ្រាប់​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​ ជា​គោលដៅ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហសវត្សន៍​កម្ពុជា​ ហើយ​និង​បាន​បញ្ជាក់​ក្នុង​សារលិខិត​ជូន​​ជន​ពិការ​និង​ជន​រួម​ជាតិ​ ក្នុង​ទិវា​ជន​ពិការ​អន្តរជាតិ​ ថ្ងៃ​ទី​០៣​ ខែ​ធ្នូ​ ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​​សិទ្ធិ​ជនពិការ​និង​ជីវភាព​​រស់នៅ​របស់​បងប្អូន​ ជនពិការ​ឱ្យ​​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។

សេចក្ដី​ព្រាង​​ច្បាប់​​ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ ជនពិការ​អាច​ជួយ​ឱ្យ​គ្រប់​ផ្នែក​ និង​វិស័យ​ទាំងអស់​ ស្រូប​ទាញ​យក​សក្ដានុពលភាព​របស់​ជនពិការ​ ហើយ​ជួយ​ដល់​ជន​ពិការ​ និង​សាធារណជន​ឱ្យ​មាន​​ការ​យល់​ដឹង​ មាន​ទំនុក​ចិត្ត​ និង​​មាន​សេចក្ដី​សង្ឃឹម​ ហើយ​អាច​ផ្លាស់ប្ដូរ​ផ្នត់​គំនិត​ ឬ​ទស្សនៈ​ដែល​យល់​ថា​ ជនពិការ​​ជា​ជន​ត្រូវ​ស្ថិត​ទាំង​ស្រុង​ក្នុង​ការ​ទទួល​​ខុស​ត្រូវ​ពី​ បន្ទុក​គ្រួសារ​ និង​សង្គម។

សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ មាន​ ១៤​ ជំពូក​ និង​ ៦០​មាត្រា។

៣- សេចក្ដី​សន្និដ្ឋាន :

គណៈកម្មការ​យល់​ឃើញ​ថា​ សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​កិច្ច​ការពារ​និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​​ជនពិការ​ មាន​លក្ខណៈ​សមស្រប​ទាំង​ខាង​ទម្រង់​រដ្ឋបាល​និង​ទាំង​​ខាង​ខ្លឹមសារ​ដែល​​អាច​ដាក់​ជូន​អង្គ​សភាព​ពិភាក្សា​និង​អនុម័ត​បាន។

អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ​ សូម​អង្គ​សភា​ទាំងមូល​ មេត្តា​ពិភាក្សា​និង​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​មួយ​ជំពូក​ម្ដងៗ​ដោយ​អនុគ្រោះ។

 

Advertisements
%d bloggers like this: